<title_newspaper="Przekrój">
<title_article="Jestem daltonistą">
<author_1="Mieczysław Lis-Gawalewicz">
<language="pl">
<style="press">
<year="1954">
<month="9">
<date="1954-09-26">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Jestem daltonistą.Właściwie nie daltonistą, tylko protanopem i to częściowym. Używam jednak zazwyczaj znanej powszechnie, choć niedokładnej nazwy „daltonizm", bo jak tu zwierzać się komuś, że jest się „protanopem"? O tym, że z widzeniem barw jest u mnie coś nie w porządku, wiem od dziecka. Miałem chyba zaledwie z pięć lat, kiedy mówiłem, że trawa jest żółta. Wówczas przypisywano ten mój błąd dziecinnej nieumiejętności właściwego nazywania poszczególnych barw. Ale ja czułem, że to jest coś nie tak: oczywiście, widziałem różnicę pomiędzy moją żółtą piłką, a zieloną łąką, jednak różnicę tę odczuwałem jako znacznie mniej istotną, niż na przykład różnica między kolorem żółtym i niebieskim. Któż może zresztą wiedzieć, jak ja odczuwam widzenie kolorów? Albo jak ja mogę sprawdzić, jakiego wrażenia doznaje ktoś, widząc dany kolor? Może właśnie kolor zielony ja widzę w taki sposób jak ktoś inny widzi czerwony? Może to wszystko tylko kwestia nazwy? Kiedy mając lat jedenaście zacząłem wygłaszać takie teorie, śmiano się ze mnie i mówiono, że „filozofuję". W ileś lat potem dowiedziałem się, że istotnie niektórzy filozofowie poświęcili podobnym rozważaniom grube tomy. Mniejsza z tym... Faktem jest, że bardzo trudno jest mi i dziś powiedzieć, jak widzę kolory. Pytają mnie np.: „Czy dla ciebie czerwona jarzębina na zielonym drzewie to jedno?" Nie. Czerwoną jarzębinę od zielonych liści odróżniam dokładnie. W ogóle jaskrawe, zdecydowane kolory przy dobrym oświetleniu rozróżniam. Kłopoty zaczynają się zwykle dopiero przy barwach „pastelowych", przy mieszaninie plam o różnych barwach i odcieni. „Jakiego koloru są poszczególne nitki w tym kilimie?" — pytają mnie, i dziwią się, że nazywam je prawidłowo — aż... strzelę byka i różową nitkę uznam za szarą, ciemno-zieloną za brązową, fioletową za niebieską. Dlaczego? Skoro kiedy indziej nazywam kolory poprawnie? Nie wiem — widać w „moim" widzeniu kolorów czegoś brak.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
